ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI
Aleksander Kwaśniewski (urodzony 15 listopada 1954 w Białogardzie) –
polityk, aktualnie urzędujący prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (od 1995
roku).
Żona Jolanta jest prezesem organizacji charytatywnej Porozumienie bez barier;
córka Aleksandra (ur. 1981).
Studia i praca dziennikarza
Studiował handel zagraniczny na wydziale Ekonomiki Transportu Uniwersytetu
Gdańskiego. Nie zdał wszystkich egzaminów i nie złożył pracy magisterskiej. W
młodości był aktywistą studenckich organizacji prorządowych (do 1982 r). Pełnił
funkcję między innymi przewodniczącego Rady Uczelnianej Socjalistycznego Związku
Studentów Polskich (SZSP) w latach 1976 - 1977, później wiceprzewodniczącego
Zarządu Wojewódzkiego w Gdańsku (1977 - 1979) i członka władz naczelnych SZSP
(1977 - 1982). Zajmował się dziennikarstwem. Był redaktorem naczelnym tygodnika
studenckiego "Itd" od listopada 1981 do lutego 1984 roku, następnie redaktorem
naczelnym dziennika "Sztandar Młodych".
Kariera polityczna w PRL
Był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) od 1977 roku aż do
jej rozwiązania w 1990. Pełnił funkcję ministra ds. młodzieży, członka Rady
Ministrów w rządzie Zbigniewa Messnera w latach 1985 - 1987, następnie
Przewodniczącego Komitetu Młodzieży i Kultury Fizycznej (do czerwca 1990). W
rządzie Mieczysława F. Rakowskiego był członkiem Prezydium Rządu i
przewodniczącym Komitetu Społeczno - Politycznego Rady Ministrów od października
1988 do września 1989. Był również uczestnikiem obrad "Okrągłego Stołu" od
lutego do kwietnia 1989 roku, gdzie był, wraz z Tadeuszem Mazowieckim i
Romualdem Sosnowskim, współprzewodniczącym zespołu do spraw pluralizmu
związkowego. W latach 1988 - 1991 pełnił funkcję prezesa Polskiego Komitetu
Olimpijskiego.
Kariera w III Rzeczypospolitej
Po rozwiązaniu PZPR w 1990 roku, wraz z Leszkiem Millerem został współtwórcą
Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej (styczeń - luty 1990), której był
przewodniczącym do grudnia 1995 r. Następnie był współorganizatorem Sojuszu
Lewicy Demokratycznej (SLD) w 1991 roku. Był posłem na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej z okręgu warszawskiego (w wyborach w 1993 r. uzyskał największą liczbę
głosów w kraju - 148.553). W I i II kadencji Sejmu pełnił funkcję
przewodniczącego klubu parlamentarnego Sojuszu Lewicy Demokratycznej (1991 -
1995), lecz nigdy nie był przewodniczącym SLD. Zasiadał w Sejmowej Komisji Spraw
Zagranicznych oraz Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego, której był
przewodniczącym (listopad 1993 - listopad 1995).
Prezydentura
W 1995 wystartował w wyborach prezydenckich jako kandydat SLD z hasłami
"Wybierzmy przyszłość" i "Wspólna Polska". W drugiej turze wyborów zmierzył się
z prezydentem Lechem Wałęsą i uzyskał wynik 51,7% głosów wobec 48,3% Lecha
Wałęsy. Podczas kolejnych wyborów w 2000 pod hasłem "Dom wszystkich - Polska"
zdobył 53,9% głosów już w pierwszej turze.
Został zaprzysiężony 23 grudnia 1995 roku jako prezydent Rzeczypospolitej
Polskiej. Tego samego dnia złożył ślubowanie jako Zwierzchnik Sił Zbrojnych w 1
Pułku Lotnictwa Myśliwskiego "Warszawa" w Mińsku Mazowieckim. Ponownie
zaprzysiężony przed Zgromadzeniem Narodowym na drugą kadencję 23 grudnia 2000
roku. Tego samego dnia na Okręcie Muzeum "Błyskawica" w Gdyni przyjął
zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi RP.
Współtworzył projekt i uczestniczył w kampanii referendalnej na rzecz przyjęcia
Konstytucji III Rzeczypospolitej Polskiej, którą podpisał 16 lipca 1997 roku. Na
Forum Organizacji Narodów Zjednoczonych zgłosił projekt Konwencji o walce ze
zorganizowaną przestępczością (1996). Brał aktywny udział w działaniach na rzecz
członkostwa Polski w NATO i Unii Europejskiej.
26 lutego 1999 roku podpisał dokumenty ratyfikujące polskie członkostwo w NATO
(we wspólnej ceremonii z Prezydentem Republiki Czeskiej Vaclavem Havlem). Z jego
inicjatywy zorganizowana została w Warszawie (2001), w ramach koalicji
antyterrorystycznej, międzynarodowa konferencja przywódców państw Europy
Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej poświęcona wzmocnieniu działań
regionu w zwalczaniu światowego terroryzmu. Twórca Inicjatywy Ryskiej (2002) -
platformy współpracy państw naszego regionu Europy, tworzącej warunki do
poszerzania NATO i Unii Europejskiej. W 2003 roku wraz z premierem Leszkiem
Millerem podjął decyzję o wysłaniu polskich wojsk do Iraku. Pod koniec 2004, aby
zapobiec kryzysowi politycznemu, brał aktywny udział w rozmowach pomiędzy
Wiktorem Juszczenką a Wiktorem Janukowyczem na Ukrainie.
W wyborach prezydenckich w 2005 roku popierał kandydaturę Włodzimierza
Cimoszewicza jako swojego następcę. Po wycofaniu się Cimoszewicza z wyborów,
poparł Marka Borowskiego. W II turze wyborów udzielił popracia Donaldowi Tuskowi.
25 listopada 2005 roku, podczas wizyty na Ukrainie, w rok po Pomarańczowej
rewolucji, otrzymał tytuł doktora honoris causa Akademii Kijowsko-Mohylańskiej.
Kontrowersje
Prezydent, jako poseł na Sejm RP podawał w ankietach personalnych informację, że
ma wykształcenie wyższe. W myśl ustawy o szkolnictwie wyższym obowiązującej w
tym czasie, określenie "wyższe wykształcenie" oznaczało obronę pracy
magisterskiej lub inżynierskiej. Tymczasem, Kwaśniewski nie ukończył studiów i
nie podjął się pisania pracy magisterskiej, bo był już w tym czasie działaczem
organizacji młodzieżowych. W myśl ustawy ukończenie studiów bez obrony pracy
magisterskiej kwalifikuje się jako niepełne wyższe wykształcenie. Kwaśniewski
usprawiedliwiał się, że nie miał świadomości prawnej różnicy między określeniem
"wykształcenie wyższe" i "niepełne wykształcenie wyższe" i podał nieprawdę w
dobrej wierze. Ten drobny w sumie niuans miał w trakcie kampanii wyborczej spore
znaczenie, gdyż Kwaśniewski był w niej kreowany na człowieka wykształconego, w
odróżnieniu od Lecha Wałęsy, który legitymuje się tylko ukończeniem szkoły
zawodowej. Sprawa ta wywołała falę wniosków o powtórzenie wyborów, wnioski te
jednak zostały odrzucone przez Państwową Komisję Wyborczą.
Następną kontrowersją była ujawniona przez Mariana Krzaklewskiego w 2000 roku
kaseta - na której to Marek Siwiec naśladuje gest papieża Jana Pawła II,
całowania ziemi po opuszczeniu helikoptera. Całującym był Marek Siwiec, a
Aleksander Kwaśniewski wypowiadał uwagi na temat gestu całowania ziemi. Fakt
ujawnienia kasety wiązał się jednoznacznie z trwającą wówczas kampanią
prezydencką.
9 maja 2005 roku Aleksander Kwaśniewski wziął udział w rosyjskich obchodach Dnia
Zwycięstwa w Moskwie. W opinii ówczesnej opozycji (zwłaszcza partii PO, PiS, LPR),
wizyta polskiego prezydenta na takiej uroczystości była niestosowna, tym
bardziej, że organizatorzy zaprosili z Polski również Wojciecha Jaruzelskiego.
Warto nadmienić, że w wyniku chłodnych relacji polsko-rosyjskich Aleksander
Kwaśniewski został posadzony na uroczystościach wyraźnie z tyłu - co było
nieprzypadkowe i pokazywało jednoznacznie w jakich stosunkach pozostawała wtedy
Warszawa i Moskwa. Prezydent Rosji Władimir Putin w mowie przygotowanej na
obchody nie wspomniał o Polakach walczących w czasie wojny - co było kolejnym
argumentem przeciwników wizyty prezydenta Kwaśniewskiego w Moskwie.
W wyborach parlamentarnych w 2005 roku prezydent Aleksander Kwaśniewski namawiał
do głosowania na Sojusz Lewicy Demokratycznej. Fakt ten mógł mieć duże znaczenie
bowiem SLD, mimo iż w sondażach balansował na granicy 5%, ostatecznie uzyskał
ponad 11% i stało się czwartą siłą w parlamencie. Deklaracja o poparciu partii
SLD wg komentatorów była sprzeczna z zasadą apolitycznośći prezydenta. Podobna
sytuacja miała miejsce w I turze wyborów prezydenckich w 2005 roku, wówczas
Kwaśniewski opowiedział się za na Markiem Borowskim - członkiem SDPL.
Pod koniec swojej prezydentury, na początku grudnia 2005 roku Kwaśniewski
rozpoczął procedurę ułaskawienia Zbigniewa Sobotki, skazanego wcześniej
prawomocnym wyrokiem na 3,5 roku więzienia za ujawnienie tajemnicy państwowej.
Odznaczenia
- Kawaler Orderu Orła Białego - Polska
- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski - Polska
- Order Witolda Wielkiego I Stopnia (1996) i Order Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina I Stopnia (1999) - Litwa
- Wielki Krzyż Rycerski Orderu Łaźni (marzec 1996) i Wielki Krzyż Rycerski Orderu Św. Michała i Św. Jerzego (październik 1996) - Wielka Brytania
- Wielki Krzyż Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (1996) - Włochy
- Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (1996) - Francja
- Królewski Order Św. Olafa (1996) - Norwegia
- Wielki Krzyż Orderu Zbawiciela (1996) - Grecja
- Order Trzech Gwiazd (1997) - Łotwa
- Wielki Krzyż z Łańcuchem Orderu Białej Róży Finlandii (1997) - Finlandia
- Królewski Order Zasługi (1997) - Malezja
- Order Jarosława Mądrego I Klasy (1997) - Ukraina
- Wielki Krzyż Orderu Niderlandzkiego Lwa (1997) - Holandia
- Order Białego Podwójnego Krzyża I Klasy (1997) - Słowacja
- Order Infanta Henryka z Wielką Wstęgą (1997) - Portugalia
- Dyplom "Honorowego obywatela miasta Kijowa" (maj 1997) - Ukraina
- Wielki Krzyż ze Wstęgą Orderu Terra Mariana (1998) - Estonia
- Order Gwiazdy Rumunii ze Wstęgą (1999) - Rumunia
- Wielki Łańcuch Orderu Zasługi (1999) - Chile
- Wielka Wstęga Orderu Leopolda (1999) - Belgia
- Order Państwa (kwiecień 2000) - Turcja
- Wielki Order Króla Tomisława ze Wstęgą i Wielką Gwiazdą (kwiecień 2001) - Chorwacja
- Order Izabeli Katolickiej z Łańcuchem (maj 2001) - Hiszpania
- Order Narodowy Krzyża Południa (2002) - Brazylia
- Specjalny Wielki Krzyż Orderu "W uznaniu Szczególnych Zasług" (2002) - Peru
- Wielki Krzyż Zasługi (2002) - Niemcy
- Wielka Wstęga Najwyższego Orderu Chryzantemy (2002) - Japonia
- Złoty Order Olimpijski Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (1998)
- Złoty Order Zasługi IAAF (Międzynarodowej Federacji Lekkiej Atletyki) (1999)
- Order Zasługi EOC (Stowarzyszenia Europejskich Komitetów Olimpijskich)
(2000)
Prezydent Aleksander Kwaśniewski został również odznaczony najwyższym odznaczeniem Kościoła prawosławnego w Polsce - Orderem Św. Marii Magdaleny I stopnia z ozdobami w 1998 roku, a także otrzymał nagrodę "Wiktora" za osobowość telewizyjną w latach 1993, 1995 i 2000.