BILL CLINTON
William Jefferson "Bill" Clinton (urodzony 19 sierpnia, 1946) (urodzony jako
William Jefferson Blythe III), czterdziesty drugi prezydent USA.
Wygrał wybory prezydenckie w 1992 zdobywając 43.3% głosów i 370 głosów
elektorskich. Jego głównymi przeciwnikami byli urzędujący prezydent George H. W.
Bush (37.7% głosów i 168 głosów elektorskich) i Ross Perot (19% głosów i 0
głosów elektorskich)
Ponownie wygrał wybory prezydenckie w 1996 zdobywając 50% głosów. Jego głównymi
przeciwnikami byli senator Robert Dole (42% głosów) i Ross Perot (8% głosów).
Przed rozpoczęciem kariery politycznej
Clinton urodził się w miasteczku Hope w stanie Arkansas. Pochodził z biednej
rodziny. Jego ojciec, William Jefferson Blythe III, zginął w wypadku
samochodowym na trzy miesiące przed jego urodzeniem. Matka Clintona, urodzona
Virginia Dell Cassidy, wyszłą za mąż za Roger'a Clinton'a w 1950, i od swojego
przybranego ojca Clinton przejął swoje nazwisko. Jego ojciec był hazardzistą i
alkoholikiem, często bił swoją żonę.
Clinton był świetnym uczniem w szkole podstawowej i średniej. Namiętnie grał na
saksofonie, rozmyślając nawet o karierze muzyka. Jako członek delegacji
organizacji młodzieżowej spotkał prezydenta Kennedy'ego w Białym Domu. To
spotkanie być może wpłynęło na jego decyzję o zostaniu politykiem.
Wybił się ze swojej niskiej warstwy społecznej przez dostanie się na Uniwersytet
Georgetown w Waszyntonie, gdzie uzyskał dyplom w dziedzinie stosunków
międzynarodowych. Następnie uczęszczał na uniwersytet w Oxfordzie na prestiżowym
stypendium Rhodes'a. Potem ukończył studia prawnicze na uniwersytecie Yale,
gdzie poznał swoją żonę Hillary Clinton.
Kariera polityczna przed wyborem na prezydenta
Po ukończeniu studiów Clinton wrócił do Arkansas i pracował jako profesor prawa
na uniwersytecie w stolicy stanu Little Rock. W 1974 wystartował w wyborach do
Kongresu ale przegrał. W 1976 został wybrany na Prokuratora Generalnego stanu
Arkansas. W 1978 zwyciężył w wyborach gubernatorskich. Przegrał kolejne wybory
na gubernatora w 1980, ale potem ponownie wygrał w 1982, 1984, 1986, 1988 i
1990. Piastował urząd gubernatora Arkansas aż do 1992.
Kampania prezydencka w 1992
Bill Clinton i Kjell Magne Bondevik
Na początku kampanii wyborczej przed wyborami w 1992 George H. W. Bush,
urzędujący republikański prezydent ubiegający się o kolejny wybór, wydawał się
niezwyciężony. Po błyskotliwym zwycięstwie USA w Wojnie w Zatoce Perskiej w 1991
notowania popularności prezydenta były bardzo wysokie. Co więcej, za rządów
Bush'a zakończyła się globalna konfrontacja ze Związkiem Radzieckim i nastąpił
koniec Zimnej Wojny.
Przy tak silnej pozycji prezydenta, wielu najlepszych kandydatów Partii
Demokratycznej (na przykład Mario Cuomo) nie miało ochoty stawać do wyborów w
których przegrana wydawała się pewna. Otworzyło to drzwi dla kandydatów z
drugiego szeregu partii. Jednym z nich był Bill Clinton, mało znany gubernator z
Arkansas, jednego z najbardziej zacofanych stanów USA. Pomimo rewelacji o
różnych skandalach, Clinton zdołał zdobyć nominację swojej partii.
W tym samym czasie popularność prezydenta Bush'a zaczęła stopniowo spadać.
Społeczeństwo amerykańskie, po zakończeniu Zimnej Wojny, chciało prezydenta
który poświęciłby całą swoją uwagę problemom gospodarczym kraju, a nie polityce
zagranicznej. Problemy gospodarcze wynikały z dokuczliwej recesji która dotknęła
gospodarkę USA właśnie przed wyborami. Clinton prowadził kampanię pod hasłem
It's the economy, stupid, w luźnym tłumaczeniu Liczy się gospodarka, głupcze.
Amerykanie zaczęli widzieć Bush'a jako człowieka nie rozumiejącego ich
problemów, bez jasnej recepty na poprawę sytuacji gospodarczej.
Kolejnym ciosem dla szans Bush'a było pojawienie się silnego trzeciego
kandydata, biznesmena z Teksasu Ross'a Perot'a. Perot zabrał część głosów obu
kandydatom, ale było oczywiste że większość głosów odciągnął od Bush'a.
Clinton wygrał wybory prezydenckie w 1992 zdobywając 43.3% głosów i 370 głosów
elektorskich. George H. W. Bush uzyskał 37.7% głosów i 168 głosów elektorskich,
Ross Perot 19% głosów i 0 głosów elektorskich.
Pierwsza Kadencja 1993-1997
Clinton rozpoczął urzędowanie w silnej pozycji, mogąc liczyć na poparcie obu izb
Kongresu kontrolowanych w tym czasie przez Demokratów. Po raz pierwszy od
dwunastu lat władza wykonawcza i ustawodawcza znalazła się w rękach jednej
partii, tak więc ekipa Clintona miała ambitne plany. W pierwszym roku
urzędowania Clinton przeforsował przez Kongres budżet zwiększający opodatkowanie
bogatych i zwiększający wydatki rządu w celu rozruszenia amerykańskiej
gospodarki, borykającej się wciąż ze skutkami recesji. Pomimo protestów
Republikanów, budżet został przegłosowany i dziś jest uznawany za jedeną z
przyczyn niezwykłego boom'u gospodarki amerykańskiej pod rządami Clintona do
roku 2000.
Najbardziej ambitną inicjatywą Clintona w tym okresie była próba całkowietego
zreformowania amerykańskiego systemu ubezpieczeń zdrowotnych. Specjalna grupa
pod przewodnictwem Hillary Clinton, żony prezydenta, przygotowała dalego idący
pakiet reform, który miał na celu przekształcenie amerykańskiego systemu
ubezpieczeń prywatnych na model zbliżony do tego używanego we wszystkich innych
państwach uprzemysłowionych, z dużo większą rolą dla rządu federalnego.
Zdecydowany opór interesów związanych z prywatnymi spółkami ubezpieczeniowymi
sprawił że inicjatywa Clintona nie uzyskałą poparcia w amerykańskim Kongresie.
Duża część społeczeństwa amerykańskiego nie była zadowolona z radykalnych
działań Clintona i wyraziła to niezadowolenie w wyborach na jesieni 1994,
oddając kontrolę obu izb Kongresu Partii Republikańskiej. Kontrola ta utrzymała
się aż do końca prezydentury Clintona, zdecydowanie ograniczając jego pole
manewru i zmuszając go do współpracy z partią Republikańską.