WIKTOR JUSZCZENKO
Wiktor Andrijowycz Juszczenko, ukr. Віктор Андрійович Ющенко (ur. 23
lutego 1954 we wsi Chorużiwka w obwodzie sumskim, Ukraina) - polityk
ukraiński, były premier, prezydent tegoż kraju. Juszczenko ukończył Instytut
Finansowo-Gospodarczy w Tarnopolu, pracował jako zastępca głównego księgowego w
kołchozie pod Iwano-Frankiwskiem, następnie był prezesem oddziału Banku
Państwowego ZSRR, prezesem Banku Rolno-Przemysłowego w Kijowie.
Funkcja - Prezydent Ukainy
Okres urzędowania - od 23 stycznia 2005
Poprzednik - Leonid Kuczma
Data urodzenia - 23 lutego 1954
Miejsce urodzenia - Chorużiwka, ZSRR, obecnie Ukraina
Małżonka - Kateryna Juszczenko
Partia polityczna - Nasza Ukraina
W 1993 został prezesem ukraińskiego banku centralnego. W 1996 uczestniczył we
wprowadzeniu ukraińskiej waluty (hrywny).
W grudniu 1999 objął stanowisko premiera kraju. W kwietniu 2001 r. został
usunięty przez koalicję komunistów i ukraińskich oligarchów.
W styczniu 2002 objął przywództwo centro-prawicowej koalicji "Nasza Ukraina",
która w marcu wygrała wybory parlamentarne.
W sierpniu 2004 "Nasza Ukraina" była współorganizatorem (razem z Blokiem Julii
Tymoszenko) ogólnoukraińskiej akcji pod hasłem : "Wołyń - ukraińska ziemia; OUN
i UPA - nasi bohaterowie". Pikietowano między innymi polską ambasadę. Uczestnicy
protestów domagali się, aby prezydent nie ważył się przepraszać Polaków za
wołyńską tragedię.
Juszczenko był jednym z dwóch głównych kandydatów w wyborach prezydenckich które
odbyły się 31 października 2004 r. Zmierzył się z prorosyjskim kandydatem
Wiktorem Janukowyczem, wyznaczonym przez ówczesnego prezydenta Leonida Kuczmę na
swojego następcę. Ukraińska opozycja obawiała się, że wynik wyborów zostaną
sfałszowane przez obecne władze i wskazywały na liczne nieprawidłowości podczas
kampanii wyborczej, od likwidowania niezależnych mediów poprzez tolerowanie
chuligańskich ataków na zwolenników Juszczenki aż po próbę otrucia.
Według Dr Michael Zimpfera z Rudolfinerhaus testy kliniczne dowiodły, że
pogorszenie stanu zdrowia Juszczenki nastąpiło z powodu bardzo wysokiej
koncentracji dioksyny (TCDD), w większości przyjętej drogą pokarmową. Tę teorię
sugerował poprzednio Dr John Henry z londyńskiego szpitala St. Mary's Hospital,
opierając się na widocznych zmianach skórnych, będących charakterystycznym
objawem zatrucia dioksyną. Inne teorie, zakładające ostrą postać infekcji
wirusowej, zostały oddalone. 11 grudnia 2004 r. wiedeńscy lekarze potwierdzili
dioksynowe zatrucie i stwierdzili ponad wszelką wątpliwość, że stężenie dioksyn
w organizmie Juszczenki przekracza tysiąc razy zwyczajną wartość. Prezydent
Ukrainy, Leonid Kuczma, odwołał wiceszefa służb specjalnych SBU Wołodymyra
Saciuka, który jest podejrzewany o organizację próby otrucia Juszczenki.
Według oficjalnych wyników, ogłoszonych z dużym opóźnieniem, Juszczenko wygrał
pierwszą turę wyborów zdobywając 39,87% głosów. Jego przeciwnik Wiktor
Janukowycz zdobył 39,32% głosów. W drugiej turze wyborów 21 listopada 2004
uzyskał 46,61% poparcia i przegrał z Janukowyczem (49,46%). Zarówno zwolennicy
Juszczenki, jak i zagraniczni obserwatorzy nie uznali tych wyborów za
demokratyczne, podejrzewając obecne władze o fałszerstwo na szeroką skalę. Od 22
listopada setki tysięcy Ukraińców w Kijowie, oraz w całym kraju, protestowało
przeciwko manipulacjom władz, w akcji nazwanej Pomarańczową rewolucją. Między
innymi dzięki masowym wystąpieniom oraz wsparciu zagranicy, w tym Polski, Sąd
Najwyższy Ukrainy unieważnił wyniki wyborów jako sfałszowanych i nakazał
powtórzenie ich drugiej tury. Tym razem zwycięzcą został Juszczenko, zdobywając
51,99% głosów, podczas gdy premier Wiktor Janukowycz uzyskał 44,20% głosów.
Wiktor Juszczenko został zaprzysiężony na prezydenta Ukrainy 23 stycznia 2005 r.
